I piszę te słowa jako specjalistka, która od prawie 30 lat pracuje z dziećmi i ich rodzicami. Ale również jako ekspertka, która szkoliła i wspierała innych specjalistów pracujących z dziećmi. Na bazie lat doświadczenia – swoich oraz koleżanek i kolegów z branży, z którymi miałam przyjemność wymieniać doświadczenia, stworzyłam listę 6 umiejętności dobrego specjalisty pracującego z dzieckiem.
Możesz potraktować ten artykuł jako checklistę – przyjrzyj się każdej z niżej wymienionych umiejętności i zastanów się, jak ona u Ciebie wygląda. Wszystko gra? A może należy nad czymś popracować? Albo dodasz coś od siebie? Zapraszam do lektury!
Ten artykuł jest dla Ciebie, jeśli:
- jesteś specjalistą pracującym z dzieckiem,
- chcesz ciągle się doskonalić i rozwijać w swoim fachu,
- miewasz trudności w pracy z dziećmi i rodzicami,
- chcesz stawać się coraz lepszym specjalistą
Dobry specjalista – czyli jaki?
Dobry specjalista. No właśnie. Co to tak naprawdę oznacza? Myślę, że jest to pojęcie względne i zależy od człowieka. Natomiast jest kilka stałych cech i umiejętności, które według mnie, specjalista powinien mieć.
Przede wszystkim jest to chęć pomocy, rozumienie potrzeb klientów. Szeroka wiedza oraz umiejętność zastosowania jej w praktyce. Czyli absolutne podstawy. Ale… To nie wszystko, prawda? A więc co jeszcze charakteryzuje dobrego specjalistę?
6 umiejętności dobrego specjalisty
1. Uważne słuchanie
To absolutna podstawa. Uważne słuchanie dziecka i rodzica, dobór odpowiednich pytań (otwartych i zamkniętych) to coś, co pozwoli na pogłębienie relacji terapeutycznej, a przede wszystkim – pozwoli specjaliście dobrze zapoznać się z problemem. Co więcej – umiejętne słuchanie pomaga dostrzec problemy emocjonalne lub inne trudności, z którymi zmaga się dziecko (często niewyrażone wprost przez rodziców).
Od tego, jak uważnie specjalista słucha, może zależeć efektywność dobranych przez niego narzędzi i rozwiązań.
2. Empatia
Umiejętność wejścia “w buty” – i dziecka i rodzica, pozwala lepiej zrozumieć całą istotę problemu. A co najważniejsze, spojrzeć na niego z wielu perspektyw: z perspektywy dziecka, rodzica oraz swojej – specjalistycznej.
Uwaga – to umiejętność i cecha, która jest na wagę złota, jednak nie wolno przy niej popadać w skrajności. O czym dokładnie mówię? Czasami jest tak, że specjalista wchodzi w sytuację dziecka i rodzica zbyt mocno i silnie przeżywa całą sytuację. Nie pozwalaj na to, żeby sytuacja klientów dotykała cię emocjonalnie. Wczuj się w nią tylko na tyle, na ile jest to potrzebne do pracy z problemem.
3. Znajomość budowy mózgu
Niezależnie od tego, czy jesteś psychologiem dziecięcym, pedagogiem, nauczycielką w przedszkolu, to w twojej pracy może mocno pomóc ci wiedza o budowie mózgu dziecka.
Oczywiście, nie musisz pisać na ten temat doktoratu 
Chodzi o podstawy budowy i funkcjonowania mózgu dzieci, znajomość faz dojrzewania poszczególnych struktur mózgowych i tego, w jaki sposób one mają przełożenie na zachowanie dziecka.
Nie możemy też wymagać od kilkulatka, że usiądzie i przemyśli swoje zachowanie. Na tym etapie jego mózg nie jest w stanie tego zrobić.
Na przykład: czy wiesz, że dzieci do 7 lat mają problem z odróżnieniem rzeczywistości od zabawy? I to wynika z rozwoju mózgu dziecka. Ponieważ kora nowa, która odpowiada za logiczne myślenie, analizę faktów jest dojrzała w pełni dopiero po 7. roku życia dziecka. Z tego powodu jedną z bardziej skutecznych metod wykorzystywanych w pracy z dziećmi jest zabawa. Chcąc dotrzeć do wrażliwej psychiki dziecka musimy zdawać sobie sprawę, że pewnymi zachowaniami steruje mózg gadzi i nie podlegają one racjonalnym tłumaczeniom.
To tylko przykłady sytuacji, w których ta wiedza może okazać się przydatna. Jestem przekonana, że w praktyce znajdzie się ich jeszcze więcej.
4. Holistyczne spojrzenie na sytuację
Holistyczne, czyli całościowe spojrzenie na człowieka. Dobry specjalista nie bierze pod uwagę jedynie tego obszaru, na którym najlepiej się zna. Patrzy szeroko. Interesuje się dziedzinami pokrewnymi. W zależności od specjalizacji, może być to neurologia, dietetyka czy fizjologia.
Dlaczego to takie ważne? Ponieważ wszystko w naszym organizmie jest ze sobą połączone.
Przedstawię to na częstym problemie, z jakim zgłaszają się do mnie rodzice – zaparcia u dziecka. Aby rozwiązać ten problem skutecznie i sprawnie, muszę spojrzeć na sytuację holistycznie. Czasami problem leży w nieodpowiedniej diecie. Czasami w głowie dziecka – za problemem stoi stres, strach. Czasami coś nie gra pod kątem fizjologicznym. Dzięki temu jestem w stanie znaleźć źródło problemu, pomóc dziecku i rodzicom lub pokierować do innego specjalisty.
5. Otwartość na nowe rozwiązania
Czasami można trafić do takich specjalistów, którzy nauczyli się czegoś 30-40 lat temu z książek i… na tym przestali. Nadal stosują wiedzę i rozwiązania, które dziś często są już nieaktualne i nie nadążają za obecnymi problemami i wyzwaniami.
Dlatego dobry specjalista to taki, który stale się rozwija, doskonali swoją wiedzę. Świat idzie do przodu cały czas – pojawiają się nowe problemy, ale też nowe rozwiązania. I dobry specjalista uczy się z nich korzystać, jest na bieżąco. Dzięki temu jest w stanie lepiej i skuteczniej pomagać.
Wychodzę z takiego założenia, że najgorsze, co może zrobić specjalista to uznać, że już wszystko wie.
6. Umiejętność budowania relacji z dzieckiem i rodzicem.
Stworzenie odpowiedniej relacji z dzieckiem i rodzicem to podstawa. To jeden z kluczowych elementów procesu. Relacji, w której jest wzajemny szacunek, zaufanie oraz bezpieczeństwo.
Kolejna istotna sprawa – w tej relacji powinny znaleźć się zasady współpracy oraz zdrowe granice – dla dobra klientów oraz samego specjalisty.
Dobry specjalista ustala warunki i potrafi je egzekwować, np. zadania zlecone klientom (od których często zależy sukces procesu rozwiązywania problemu) – aby faktycznie były one realizowane.
Jak skutecznie budować relację pełną zaufania z rodzicem i dzieckiem?
Jako specjalistka z prawie 30-letnim doświadczeniem wiem, że to nie lada wyzwanie. Dlatego przygotowałam coś, co może w tym obszarze pomóc specjalistom, którzy pracują z dziećmi i mają również do czynienia z ich rodzicami. To bezpłatny e-book, z którego skorzystają m.in. pedagodzy, nauczycielki w przedszkolach, żłobkach, psycholodzy, terapeuci integracji sensorycznej, logopedzi.
Oto bezpłatny e-book “Jak skutecznie budować relację pełną zaufania z rodzicem i dzieckiem jako specjalista?”
Bezpłatny e-book dla specjalistów
- 7 elementów, o które należy zadbać jako specjalista, aby zdobyć zaufanie rodzica i dziecka
- jaki jest klucz do skutecznej i profesjonalnej komunikacji z rodzicami i dzieckiem
- 7 wskazówek, jak porozumieć się z rodzicem jako nauczyciel/ka przedszkola lub żłobka
To najważniejsze zasady i wskazówki, w jednym miejscu, bazujące na prawie 30 latach mojego doświadczenia jako specjalistka pracująca z dziećmi i ich rodzicami.
Jak odebrać bezpłatny poradnik?
- Wejdź na stronę: https://mariolakurczynska.pl/poradnik-specjalista/
- Wpisz swój adres e-mail
- Wejdź na swoją skrzynkę – znajdziesz tam maila, z którego możesz pobrać poradnik.
Dlaczego warto? Bo to aż 25 stron wiedzy i wskazówek, które pomogą usprawnić i ułatwić pracę specjalistów.
